Bazı âyetlerdeki hemzelerin okunuş şekli

Soru

(1) Bakara suresinin 14. rükûsunda (Kur’an’ın bölüm işareti) şu ifade vardır: ثُمَّ أَضْطَرُّهُۥٓ (Bakara sûresi, 2:126). Bazıları hemzeyi düşürüp [«ثُمَّ» kelimesindeki] mîm’i dâd’a bitiştirerek okuyor ve doğrusunun bu olduğunu söylüyor; bazıları da hemzeyi sabit tutarak okuyor ve doğrusunun bu olduğunu söylüyor. Soru şu: hangisi doğrudur? (2) Mâide suresinin 14. rükûsunda şu ifade vardır: ثُمَّ أَصْبَحُوا۟ بِهَا (Mâide sûresi, 5:102). Bazıları hemzeyi düşürerek, bazıları ise sabit tutarak (isbât) okuyor.

Cevap

(1) Bu hemze vasl hemzesi değil, birinci tekil şahıs (mütekellim vâhid) hemzesidir [yani “أُضْطَرُّهُ” — “onu zorlarım” fiilinin hemzesi]; bu yüzden düşmez, sabit kalır. (2) Bu hemze ifâl babındandır (باب الإفعال) ve kat‘ hemzesidir, vasl hemzesi değildir; bu yüzden o da sabit kalır. (3) Vakıf yaparak “اِعْدِلُوا” [“i‘dilû”] okunmalıdır.

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.