“لا طاعة في المعصية” ifadesinin nahiv (gramer) çözümlemesi

Soru

Hadis metni [ar]لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ[/ar] “Yaratıcıya isyan konusunda yaratılmışa itaat yoktur” hakkında bir tartışma çıkmıştır. Emîrullah ve Zafir, buradaki “لا طاعة”nin tefâül babından menfi mâzî fiil olduğunu, “لمخلوق”nin ise onun mef‘ûlü olduğunu söylüyor; delilleri de “ة” [tâ-i merbûta]nın [bu konumda] isme bitişmemesidir. Zeynelâbidîn ise buradaki “لا”nın “لیس”e benzetilmiş (lâ müşebbehe bi-leyse) olduğunu, “طاعة”nin ise mastar isim olduğunu söylüyor.

Cevap

Mübarek hadisin lafızları şöyledir: [ar]لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي الْمَعْصِيَةِ[/ar] “Masiyette yaratılmışa itaat yoktur.” Buradaki “لا”, cinsi tamamen nefyeden “lâ” (lâ-i nefyi cins)dir; “لا” değildir, yani “لیس”e benzetilmiş olan “lâ” (lâ müşebbehe bi-leyse)

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.