Mevzû‘ (uydurma) hadisin alameti

Soru

Bir râvî var; hakkında “kâne yekzibü” (“yalan söylerdi”) ve “kâne yeda‘u’l-hadîs” (“hadis uydururdu”) gibi ağır cerhler (cerh) yapılmış. Bu kişi bir hadis rivayet ediyor ve başka hiçbir râvî onu desteklemiyor ve ona mütâbea de etmiyor. [O,] ne sika (güvenilir) ne de [sıradan anlamda] zayıf. Böyle bir râvînin bu hadisi mevzû‘ (uydurma) ya da mevzû‘a yakın, aşırı zayıf (şedîdü’d-da‘f) sayılabilir mi, sayılamaz mı? Bir hadisin mevzû‘ sayılması için esas olarak neler gereklidir?

Cevap

Böyle bir rivayetin durumunu Şeyhülislâm [İbn Hacer] şöyle açıklamıştır: [ar]وَذَكَرَ شَيْخُ الْإِسْلَامِ لَهُ ثَلَاثَةَ شُرُوطٍ: أَحَدُهَا أَنْ يَكُونَ الضَّعْفُ غَيْرَ شَدِيدٍ، فَيَخْرُجُ مَنِ انْفَرَدَ مِنَ الْكَذَّابِينَ وَالْمُتَّهَمِينَ بِالْكَذِبِ وَمَنْ فَحُشَ غَلَطُهُ (نَقَلَ الْعَلَائِيُّ الِاتِّفَاقَ عَلَيْهِ)

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.