Bilgisizlik yüzünden sıra düşer mi?

Soru

Sıranın (tertîb) düşmesinde bilgisizlik (cehl) dikkate alınır mı, alınmaz mı? Gâyetü’l-evtâr, 1. cilt, s. 334’te dikkate alınmıştır: [ar]من جهل فريضة الترتيب يلحق بالناسي، واختاره جماعة من أئمة بخارى[/ar] “Sıranın farz olduğunu bilmeyen, unutan kimseye katılır; bunu Belh imamlarından bir grup seçmiştir.” Ancak Merâkı’l-felâh’ta bilgisizliğin dikkate alınmadığı belirtilmiştir: [ar]ولا يعتبر الجهل. وعبارة النقاية في حق الترتيب: ولو جاهلًا به[/ar] “Bilgisizlik dikkate alınmaz.

Cevap

Zâhirü’r-rivâye’de (mezhebin esas rivayetlerinde) bilgisizlik sırayı düşürmez. Ancak İmam Ebû Hanîfe’den Hasan b. Ziyâd vasıtasıyla gelen bir rivayette bunun aksi de nakledilmiştir ve birçok meşâyih onu seçmiştir. el-Bahrü’r-râik, 2. cilt, s. 84, Minhatü’l-hâlik, 2. cilt, s. 84, et-Tahtâvî alâ’l-Merâkî, 1. cilt, s. 360 ve ed-Dürrü’l-muhtâr, 1. cilt, s. 283’te böyle denmiştir.

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.