İhtilaflı meselelerde mukallidin tercih hakkı var mıdır?

Soru

Sonraki dönem âlimlerinin (müteahhirîn), dört delile dayanarak fıkıh meselelerinde eleştiri ve tercih (tercîh – görüşlerden birini öne çıkarma) hakkı var mıdır, yok mudur? Oysa Mevlânâ Mevlevî Muînüddin Hanefî Acmerî, Medrese-i Muîniyye Osmâniyye başmüderrisi, “el-Kavlü’l-ezher fîmâ yete‘allaku bi’l-ezân inde’l-minber” adlı kitabının 15. sayfasında şöyle yazıyor: hadisten hüküm çıkarmak (istinbât) müctehidin işidir; mukallidin bir hadise sarılıp bir hüküm çıkarması ona yakışmaz. Sonra aynı kitabın 21.

Cevap

Fıkıh meseleleri artık çok yeterli ölçüde tenkih edilmiş (ayıklanıp tahkik edilmiş), deliller ortaya konmuş, tercih edilen ve edilmeyen (râcih ve mercûh) açıklanmıştır; artık doğrudan istidlâl ve istinbâta (delil getirme ve hüküm çıkarma) ihtiyaç kalmamıştır. Mukallidin işi, yalnızca [kaynakları] tarayıp tercih edilen ve fetvaya esas olan (müftâ bih)

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.