Bey‘u’l-vefâ gerçekte rehindir

Soru

Soru: (1) Zeyd, bir ihtiyacı yüzünden ekili arazisini Ömer’e şu şartla sattı: Belirlenen üç yıllık süre içinde, benim paramın olduğu ve araziyi almak istediğim herhangi bir zamanda Ömer bu arazinin tamamını anılan aynı bedel karşılığında geri vermek zorunda olacak ve bedelde eksiklik ya da fazlalık olmayacak. Eğer belirlenen süre içinde Zeyd para toplayamaz ve süre dolarsa, bu arazi artık kalıcı olarak Ömer’in satın almış sayılacak. Şimdi öğrenilmek istenen şudur: Örfte buna “geri alma haklı satış” (آڑی بیچ) denir.

Cevap

(1) Bu bey‘u’l-vefâdır. Reddü’l-muhtâr’da bu konuda ayrıntılı bir tartışma vardır. Tercih edilen görüş şudur: Biçim olarak satıştır, ama hüküm olarak rehindir; bu yüzden ondan fayda sağlamak doğru değildir: [ar]كل قرض جر نفعا حرام[/ar] “Fayda getiren her borç haramdır” (ed-Dürrü’l-muhtâr). (2) Bunun hükmü de 1. maddede açıklananla aynıdır. (3)

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.