Bağış için bağışçıya ısrar etmek; öğretmenlikle birlikte ticaret

Soru

Hayırlı bir iş için bağış toplamak üzere bağışçıları bunaltmak – örneğin bağışçı beş on rupi verir, toplayıcılar dalkavukluk ederek ya da kırgınlık göstererek onu daha fazla vermeye zorlar ve o mecburen daha fazla verir. Böyle bağış toplamak caiz midir? Böyle bir bağışı hayır işlerinde kullanmak caiz midir, değil midir? Burada bazı âlimler bu tür bağışı tamamen caiz olmayan ve haram olarak bildiriyor; hâlbuki Dârülulûm fetvasında böyle bir bağışı hayır işlerinde kullanmanın caiz olduğu yazılı.

Cevap

(1) Bu bağış toplama şekli yanlıştır ve yasaktır; nitekim Hazret Tehânevî ﵀ “İmdâdü’l-fetâvâ”nın dördüncü cildinde bunun yasak olduğunu yazmıştır; “Fetâvâ Dârü’l-ulûm”da da aynıdır. Ancak bu tür bağışın toplanma şekli caiz olmasa da onu hayır işlerinde kullanmaya gelince – sizin Hazret Müftü Azîzurrahmân ﵀’dan naklettiğiniz gibi – bu doğrudur.

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.