Haber cümlesinin tanımı ve kelime-i tevhid

Soru

İsim cümlesi veya fiil cümlesi olan haber cümlesi, söyleyenine “doğru söylüyor” veya “yalan söylüyor” denebilecek cümledir. O hâlde aynı zan [ar]لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ[/ar] için de doğabilir ve Müslüman olmayan biri “lâ ilâhe illallah”ın sonuna kadar olan söz için de ‘doğru’ veya ‘yalan’ denebileceğini söyleyebilir.

Cevap

Bu tanımın yapıldığı yerde şârihler şu kaydı da zikrederler: Söz konusu ifade, iki tarafın özelliklerinden ve dış delillerden soyutlanmış olarak ele alınır. Eğer deliller sebebiyle taraflardan biri belirlenmişse –“Gök bizim üstümüzde, yer bizim altımızdadır” gibi– bunlar doğru haber cümleleridir; çünkü deliller sayesinde doğruluk tarafı belirlenmiş, diğer ihtimal kalmamıştır.

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.