Borçtan ibrâdan sonra yeniden talep

Soru

Soru: Ben Zeyd ile şeker kamışı pekmezi ticareti yaptım. Bunda benim payıma düşen toplam tutar üç bin beş yüzdü. Ancak o dürüstlükten saptı ve paramı alıkoydu. Hacca gitmeye hazırlandığında ona “Sen varlıklı birisin, paramı ver” dedim. Fakat o türlü bahaneler ve oyalamalar yaptı. Sonra “Hacdan dönerse bakılır” diye düşünerek (borcu) bağışladım. Olay şöyle olmuştu: Konuşma sırasında “Beni affedersin” dedi, ben de hemen ona “Affettim” dedim; niyetim, döndüğünde kendisinin utanıp ödemesiydi.

Cevap

Parayı bağışladığınıza göre o bağışlanmış olur; artık talep hakkı kalmamıştır. Şer‘î bir sebep olmaksızın birinin parasını alıkoymak ve imkânı olduğu hâlde talep edilince de iade etmemek haram ve zulüm olsa da, siz affettikten sonra artık talep etmemeniz gerekir. [ar]«الساقط لا يعود» (الأشباه)[/ar] “Düşen şey geri dönmez.” (“el-Eşbâh”).

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.