Ücret üzerinde mülkiyet ne zaman doğar? Çalışanlar fonuna ilişkin “el-Hidâye” ibaresinden doğan güçlük

Soru

Bazı medreselerde müderrisler ve çalışanlar için bir tür fon oluşturulmuştur: Ay dolunca maaştan bir kısım kesilip medresede saklanır, medrese de kendi tarafından buna bir şey ekler; böylece onlar için hizmetin sona ermesinde verilecek bir para biriktirilir ki zamanı geldiğinde sıkıntı çekmesin. Burada soru şudur: “el-Hidâye” sahibinin açıklamasına göre ecîr (ücretli çalışan), menfaatin tam olarak alınmasıyla (işverence) ücretin mâliki olur. Ayrıca maaş defterinde çalışan bunun için imza da atar.

Cevap

“el-Hidâye”de mülkiyetin sübûtundan maksat mülkiyetin kendisi değil, mülkiyet hakkıdır; bölümün başlığından da anlaşıldığı gibi: “Ücretin ne zaman hak edildiğini anlatan bölüm” (باب الأجر متى يستحق); metinde (matn) ise şöyle denmiştir: [ar]قال: الأجرة لا تجب بالعقد وتستحق بإحدى معاني ثلاثة[/ar] “Dedi ki: Ücret yalnızca akitle lazım olmaz; üç sebepten biriyle hak edilir.

Kaynak: Fetava-i Mahmudiyye

Önizleme. Metnin tamamı JavaScript açıkken görüntülenir.